Udhëtarët e bllokuar dhe një mace e kapur për derën e një makine në ujërat e përmbytjeve u bënë pikat kryesore të kësaj jave në Dubai pasi qyteti normalisht i thatë përjetoi nivele rekord shiu. Pretendimet që janë bërë virale sugjerojnë se përmbytjet u shkaktuan nga “mbjellja e reve” – një teknikë që synon rritjen e reshjeve që përdoret gjerësisht në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Por a është vërtet kështu?
Daniel Swain, një shkencëtar i klimës në Universitetin e Kalifornisë, Los Anxhelos, thotë se në mënyrë që të kemi reshje ekstreme rekord, duhet kuptuar shkenca që qëndron pas fenomenit.
Çfarë është “mbjellja e reve”?
Është një teknikë që përdoret për të përmirësuar reshjet. Sipas Institutit të Kërkimeve të Shkretëtirës, shkencëtarët e bëjnë këtë duke vendosur grimca të vogla të quajtura bërthama në atmosferë, të cilat lidhen me retë.
– Këto bërthama ofrojnë bazën për formimin e flakeve. Pas aplikimit të teknikës, flokët e sapoformuara të borës rriten shpejt dhe bien nga retë në sipërfaqen e tokës, duke rritur reshjet e borës – thotë Instituti.
Në Lindjen e Mesme, në vend të reshjeve në formën e borës, programi i “mbjelljes së reve” po gjeneron dukuri të shtuara të shiut. Shkencëtarët zakonisht punojnë në këtë teknikë në dy mënyra – duke përdorur ose gjeneratorë në tokë ose duke shpërndarë bërthamat përmes avionëve.
Çfarë e shkaktoi shiun në Dubai?
– A luajti rol “mbjellja e reve”? Me siguri jo. Por a ka lidhje me ndryshimin e klimës? Ndoshta po – mendon Swain.
Bota vazhdon të shënojë nxehtësi rekord çdo muaj, dhe 2023 ishte viti më i nxehtë global në rekord. Shkencëtarët kanë zbuluar se temperaturat më të ngrohta rrisin avullimin, duke rezultuar në stuhi më të shpeshta dhe më intensive si ajo në Dubai. Këto kushte inkurajojnë gjithashtu ngjarje të tjera ekstreme të motit, duke përfshirë thatësirat.
Andrew Kruckiewicz, një studiues i vjetër në Shkollën e Ndryshimeve Klimatike të Kolumbisë, tha se ai nuk beson se ka prova aktuale që “mbjellja e reve” shkaktoi shirat masive në Dubai.
– Kjo ngjarje u parashikua mjaft mirë disa ditë më parë dhe mendoj se nuk ka gjasa që operacioni i mbjelljes së reve të lëvizë, duke pasur parasysh reshjet intensive të parashikuara mirë – mendon ai.
Autoriteti Kombëtar i Menaxhimit të Krizave dhe Emergjencave të Dubait lëshoi paralajmërime për motin përpara mbërritjes së stuhisë, duke u kërkuar njerëzve që t’u përmbahen udhëzimeve lokale nga autoritetet dhe u kërkon atyre të qëndrojnë në shtëpi dhe të largohen vetëm në rast urgjence.