Një tjetër qytet i lashtë dhe i humbur është identifikuar nga arkeologët që punojnë me LiDAR në pyllin tropikal të Amazonës – me këtë shoqëri më të fundit që daton që nga Luftërat Greko-Persiane të Greqisë së Lashtë.
E vendosur në Luginën Upano të Ekuadorit në anën lindore të maleve të Andeve, gjurma e gjerë civilizuese e zonës ishte vëzhguar dhe gërmuar në vende që datonin 20 vjet më parë përpara se qeveria të përdorte LiDAR-in për të përcaktuar një herë e përgjithmonë shtrirjen e qytetit apo qyeteteve, raporton Good News Network.
Botuar javën e kaluar në revistën Anthropology, studiuesit identifikuan 6000 platforma prej balte në një sipërfaqe prej 100 miljesh katrorë. Në teoritë e tyre aktuale, studiuesit i ndajnë veprat e shoqërisë në 16 vendbanime të ndryshme të lidhura nga një sërë rrugësh të sofistikuara që ishin të gjera dhe të drejta.
Pellgu i Amazonës, dikur konsiderohej si një rrugë qorre për gjetjen e vendeve me vlerë, tani është vendi i vetëm më emocionues në Tokë, me dëshmi të qytetërimet e humbura që shfaqen nën pemë që përfshijnë mijëra vjet histori dhe në një nivel të sofistikimit që askush nuk besonte se ishte i mundur.
Tani tregon se, gjatë disa shekujve, toka e varfër e Amazonës dhe xhungla në dukje e padepërtueshme mund të kenë qenë shtëpia e miliona agrarëve të aftë për shfaqje të shkëlqyera organizimi dhe inxhinierie.
Për momentin dihet pak për njerëzit që kanë banuar në këtë tokë 2500 vjet më parë. Ato ishin me siguri agrare, e dëshmuar nga tarracat bujqësore dhe kanalet kulluese, dhe ndoshta kultivonin misër dhe patate të ëmbla.
“Shkencëtarët po demonstrojnë përfundimisht se kishte shumë më tepër njerëz në këto zona dhe se ata modifikuan ndjeshëm peizazhin,” tha për Science News, Christopher Fisher, një arkeolog në Universitetin Shtetëror të Kolorados, i cili ka bërë punë të ngjashme, por jo në Upano.